Digital resources in the Social Sciences and Humanities OpenEdition Our platforms OpenEdition Books OpenEdition Journals Hypotheses Calenda Libraries OpenEdition Freemium Follow us

#8 Een kiessysteem voor het Brussel van vandaag

Céline Romainville (UCLouvain), Dave Sinardet (VUB), Émilie Van Haute (ULB), Guillaume Delvaux (UCLouvain), Kris Deschouwer (VUB), Petra Meier (UAntwerpen), Philippe Van Parijs (UCLouvain), Willem Sas (UHasselt)

De afbeelding toont een blauwe stembus op een oranje achtergrond. Er wordt een stembiljet met twee kolommen in gestopt.
Illustratie: Brussels Studies, 2025.

Vertaling: Annelies Verbiest (AV Translations)


Un système électoral pour le Bruxelles d’aujourd’hui

An electoral system for today’s Brussels


De BSI Position Papers geven de opinies, gedachten en aanbevelingen van de auteurs weer, die voor Brussels Studies en het Brussels Studies Institute (BSI) geen enkele verantwoordelijkheid inhouden. De auteurs nemen de volledige verantwoordelijkheid op zich.


Nota van de auteurs: deze tekst is het resultaat van een collectieve denkoefening in het kader van het initiatief Re-Bel (Rethinking Belgium’s Institutions). Ons betoog is gestoeld op en verrijkt door twee workshops met academici en Brusselse politici (Universitaire Stichting, 20 februari en 27 maart 2025), verschillende gesprekken met andere Brusselse politici en waardevolle feedback van heel wat collega’s. De beknopte argumentatie in deze tekst is verder uitgewerkt in een Re-Bel e-book, waarvan de opeenvolgende versies gevormd zijn door deze uitwisselingen.


Het Brusselse kiessysteem is gebaseerd op een institutionele structuur die destijds ontworpen werd voor een – inmiddels achterhaalde – sociolinguïstische configuratie. De bevolking wordt alsmaar diverser en de heetste politieke hangijzers volgen de traditionele taalgrenzen niet meer. Het behoud van het dubbele kiescollege zet dan ook een steeds grotere rem op de representativiteit en de democratische efficiëntie. Deze tekst stelt een hervormingsmodel voor dat de vertegenwoordiging van de taalgemeenschappen garandeert zonder het electoraat op te splitsen.

Een systeem ontworpen voor een Brussel dat niet meer bestaat

Het systeem dat vandaag gehanteerd wordt bij de Brusselse verkiezingen is ontworpen voor een Brussel dat niet langer bestaat. Toen het in de jaren 1970 en 1980 bedacht en onderhandeld werd, vormden buitenlanders en Belgen van recente buitenlandse afkomst (zoals gedefinieerd door Statbel: minstens één ouder die niet geboren is in België) slechts een relatief bescheiden deel van de Brusselse bevolking. De taalkwestie stond centraal in de Brusselse politieke debatten en het was bijna ondenkbaar dat een Franstalige op een Nederlandstalige zou stemmen, of omgekeerd. In deze context maakte een systeem met twee aparte kiescolleges het voor de Nederlandstalige minderheid mogelijk om afzonderlijk haar vertegenwoordigers in het gewestparlement en de gewestregering te kiezen en zo haar legitieme belangen te verdedigen.

Tegenwoordig maken Belgen van wie beide ouders als Belg geboren zijn nog amper 22 % van de Brusselaars uit1. Slechts 40 % van de Brusselaars (waaronder 6 % Fransen) heeft het Frans als enige moedertaal, en slechts 5 % het Nederlands2. De politieke kwesties die in Brussel de gemoederen het sterkst beroeren, gaan nu veel minder over taal dan pakweg over bestuur, veiligheid, mobiliteit of ”laïciteit”. Alle partijen die onder het Nederlandstalige college vallen, voeren campagne in beide talen. Volgens de meest betrouwbare schattingen is meer dan 40 % van hun kiezers meer Franstalig dan Nederlandstalig3. En bij de federale verkiezingen en de gemeenteraadsverkiezingen dient de overgrote meerderheid van de partijfamilies nu gezamenlijke lijsten in.

In de nasleep van de verkiezingen van juni 2024 zijn de tekortkomingen van het huidige kiessysteem overduidelijk geworden. Het heeft niet belet dat in het Nederlandstalige college een kandidaat verkozen werd die zich niet kan uitdrukken in het Nederlands. En het heeft een ruimte gecreëerd die bevorderlijk is voor de opeenstapeling van de veto’s die de regeringsvorming al maandenlang bemoeilijken.

Gegarandeerde vertegenwoordiging zonder dubbel college

Een hervorming van dit kiessysteem dringt zich dus op. Wie parlementslid of minister wil worden, moet de steun van alle Brusselse kiezers kunnen vragen, en niet alleen van een taalkundig afgebakend segment van het electoraat. De verkozen regering mag niet langer het gedwongen huwelijk zijn van twee onafhankelijk gevormde meerderheden. Er moeten tweetalige lijsten ingediend kunnen worden, zoals dat nu al op federaal en gemeentelijk niveau gebeurt. Dat betekent daarom nog niet dat de gegarandeerde vertegenwoordiging van Nederlandstaligen in het Brussels Parlement en de Brusselse Regering afgeschaft moet worden.

Deze gegarandeerde vertegenwoordiging is essentieel om de vorming van de Raad en het College van de Vlaamse Gemeenschapscommissie en om stemmingen met dubbele meerderheid over taalkundig gevoelige kwesties mogelijk te maken, om een vorm van tegenwicht te bieden aan de vereiste pariteit binnen de federale regering, en vooral om Brussel te voorzien van “ambassadeurs” die wederzijds begrip en samenwerking kunnen bevorderen met de Nederlandstalige regio rond Brussel en met een federale overheid met een Nederlandstalige meerderheid.

In principe kan een gegarandeerde vertegenwoordiging gewaarborgd worden door een formule die geen exact aantal vertegenwoordigers per taalgroep vereist (bijvoorbeeld, zoals vandaag, 72 Franstaligen en 17 Nederlandstaligen), maar in plaats daarvan een ondergrens vastlegt (bijvoorbeeld minstens 40 Franstaligen en minstens 10 Nederlandstaligen). Deze formule heeft als voordeel dat niet elke kandidaat zich verplicht als Franstalig of Nederlandstalig hoeft te identificeren. Een bijkomend voordeel is dat de huidige verhouding, min of meer willekeurig op een bepaald moment gekozen, niet voor onbepaalde tijd vastgelegd wordt. Het grote nadeel van deze formule is echter dat ze de communautaire vrede in het gedrang brengt. Die vrede stoelt onder meer op het neutraliseren van de impact van de verhouding van de stemmen verzameld door de kandidaten van elke groep op de machtsverhouding tussen de twee groepen in het parlement.

Er zijn dus goede redenen om de gegarandeerde vertegenwoordiging van de twee groepen in het gewestparlement te blijven verzekeren door het aantal verkozenen van elke groep vooraf vast te leggen. Twee formules zouden een dergelijke vertegenwoordiging kunnen waarborgen binnen één enkel kiescollege dat zowel twee- als eentalige lijsten toelaat. Allebei zijn ze compatibel met de huidige 72/17-verdeling, en ook met elke wijziging van deze verdeling of van het totale aantal verkozenen. Ze behouden het vertrouwde systeem van evenredige vertegenwoordiging met toewijzing van zetels aan de lijsten volgens de methode-D’Hondt4, die zowel lijststemmen als stemmen voor een willekeurig aantal kandidaten op dezelfde lijst toestaat. In elk van de twee formules kunnen de kandidaten van de tweetalige lijsten gepresenteerd worden in twee sublijsten, een Nederlandstalige en een Franstalige. Net als in het geval van de lijsten met effectieve kandidaten en opvolgers voor de federale verkiezingen, kan de kiezer stemmen op een willekeurig aantal kandidaten op elk van de twee sublijsten, dus zowel Franstalige als Nederlandstalige.

Elk van de formules kan ook, zoals vandaag al het geval is, vereisen dat de kandidaten op elke sublijst houder zijn van een identiteitskaart in de betreffende taal en voorgedragen worden door een bepaald aantal uittredende parlementsleden of burgers. Het zou ongrondwettelijk zijn om daarbovenop nog een formele taalvoorwaarde op te leggen. Maar zonder een apart Nederlandstalig kiescollege, waar men zetels kan bemachtigen met relatief minder stemmen5, valt te verwachten dat de partijen voor elke sublijst kandidaten voordragen met de nodige taalvaardigheid om te zetelen in de Raad van de betreffende Gemeenschapscommissie (COCOF of VGC).

Parallelle formule en corrigerende formule

Volgens de parallelle formule worden de 72 Franstalige zetels en de 17 Nederlandstalige zetels volgens de methode-D’Hondt verdeeld tussen de Franstalige sublijsten enerzijds en tussen de Nederlandstalige sublijsten anderzijds, in verhouding tot het aantal stemmen behaald door alle lijsten samen6. Deze toegewezen zetels worden vervolgens binnen elke sublijst verdeeld over de kandidaten op basis van hun persoonlijke stemmen en eventueel van de (gemeenschappelijke) lijststemmen waarvan ze zouden kunnen profiteren.

Volgens de corrigerende formule worden de 89 zetels verdeeld over de lijsten in verhouding tot het aantal behaalde stemmen, en in eerste instantie toegekend aan de kandidaten – ongeacht of ze Nederlandstalig of Franstalig zijn – op basis van hun persoonlijke stemmen en  van de eventuele overdracht van lijststemmen . Als de resulterende verdeling afwijkt van de verhouding 72/17 worden de zetels buiten het quotum voor die taalgroep toegewezen aan de eerste verkiesbare kandidaat op de andere sublijst van de tweetalige lijst. In geval van een eentalige lijst wordt elke zetel die het quotum overschrijdt, toegewezen aan de eerste verkiesbare kandidaat op de eerstvolgende lijst (in de volgorde van zetelverdeling volgens de D’Hondt-verdeelsleutel) die een sublijst van de vereiste taalgroep omvat7.

Het verschil tussen de twee formules is het sterkst voelbaar voor partijen met een eentalige lijst. In de parallelle formule tonen simulaties aan dat een (tweetalige of eentalige) lijst bijna 5 % van het totale aantal stemmen moet behalen om minstens één Nederlandstalige zetel toegewezen te krijgen via de methode-D’Hondt8. In juni 2024 behaalde de eerste Nederlandstalige partij (Groen) slechts 3,9 % van de stemmen. Zelfs als de huidige kiesdrempel van 5 % geschrapt wordt, zou de parallelle formule dus elke eentalige Nederlandstalige lijst de facto onhaalbaar maken.

Voor de corrigerende formule tonen deze simulaties aan dat er via de methode-D’Hondt al een eerste zetel toegewezen kan worden aan een lijst met iets minder dan 1 % van de stemmen. Er is bovendien weinig kans dat het Nederlandstalige quotum gevuld raakt vóór de toekenning van een eerste zetel aan een eentalige Nederlandstalige lijst. De corrigerende formule op zich maakt eentalige Nederlandstalige lijsten dus levensvatbaar. Alleen botsen ze dan op de huidige kiesdrempel van 5 %. Gelet op de specifieke eisen van de Brusselse democratie kan het dus gerechtvaardigd zijn om deze drempel lager te leggen, bijvoorbeeld op 3 %.

De kiesdrempel nog lager leggen of afschaffen is echter niet wenselijk, omdat daar een sterke versplintering van het parlement uit zou voortvloeien. Bovendien zijn uitgesproken Nederlandstalige partijen perfect in staat om hun electoraat uit te breiden naar niet-Nederlandstaligen, zoals Vlaams Belang in de jaren 1990 in Brussel als eerste aantoonde, en zoals de N-VA later bewees in heel Wallonië tijdens de federale verkiezingen van juni 2024.

Anders dan bij de parallelle formule is er een variant van de corrigerende formule mogelijk waarbij tweetalige lijsten niet in de vorm van twee sublijsten verschijnen. De kandidaten zouden dan nog altijd als “Nederlandstalig” of “Franstalig” geïdentificeerd worden, maar zouden door elkaar op één enkele lijst staan. Het voordeel van een dergelijke presentatie is dat die, in vergelijking met twee sublijsten, minder bijdraagt aan het bestendigen van een beeld van de Brusselse bevolking dat losstaat van de huidige realiteit. Deze variant van de corrigerende formule zou een akkoord tussen Frans- en Nederlandstaligen over de volgorde van de kandidaten op de lijst vereisen. Om de autonomie van de Nederlandstalige component te behouden, zouden regels uitgewerkt kunnen worden om de fusie van lijsten mogelijk te maken die onafhankelijk samengesteld zijn door Nederlandstalige en Franstalige partijen en om de handhaving van de volgorde van de kandidaten op de gefuseerde lijst te garanderen. Ook zou de aanwezigheid van kandidaten van elk van de twee componenten op de eerste plaatsen van elke lijst opgelegd kunnen worden.

Gemeenschapsparlementen

Ongeacht of er gewerkt wordt met sublijsten of niet lijkt de corrigerende formule met verlaagde kiesdrempel ons de meest veelbelovende manier om een vaste vertegenwoordiging van de twee taalgroepen te garanderen zonder twee afzonderlijke kiescolleges nodig te hebben. De volgens deze formule verkozen kandidaten zullen de Raden van beide Gemeenschapscommissies (COCOF en VGC) vormen, zoals de verkozen kandidaten in de twee afzonderlijke colleges dat vandaag doen. De Brusselse leden van het Parlement van de Franse Gemeenschap kunnen nog altijd verkozen worden uit de Franstalige leden van het Brussels Parlement.

Een analoge formule is echter niet bruikbaar voor de verkiezing van de Brusselse leden van het Vlaams Parlement, omdat er dan een al te hoge werklast zou rusten op de schouders van een klein aantal verkozenen. Sinds 2004 werkt men dan ook via rechtstreekse verkiezing door de kiezers die stemmen in het Nederlandstalige kiescollege.

Indien er geen aparte kiescolleges meer zijn, zou dit vervangen kunnen worden door een rechtstreekse verkiezing van de zes leden van het Vlaams Parlement door de Brusselse kiezers met een identiteitskaart die opgesteld is in het Nederlands. Aangezien er doorgaans elektronisch gestemd wordt, stelt dit systeem geen technisch probleem. Het is minstens even efficiënt als het huidige systeem om de kiezers te identificeren die een legitiem belang hebben bij de bevoegdheden van de Vlaamse Gemeenschap. En dankzij de vrije en wijzigbare keuze van de taal van de identiteitskaart wordt hierdoor ook geen sterke, potentieel problematische “subnationaliteit” gecreëerd.

Dubbele meerderheid

Alle kandidaten – meestal op tweetalige lijsten – die via de hierboven beschreven procedure verkozen raken in het Brussels Parlement zijn dan niet langer verkozen door een “etnisch” gedefinieerde subgroep, maar door alle Brusselaars, aan wie ze nu verantwoording verschuldigd zijn. Er zijn bovendien geen “dure” of “goedkope” zetels meer naargelang het kiescollege waarin ze toegewezen worden. Er is dus geen opportunistische stimulans meer om lijsten en kandidaten te presenteren in het college waar de zetels het goedkoopst zijn, en de legitimiteit van de verkozen parlementsleden en ministers die er verkozen zijn valt niet langer te betwisten.

Binnen het Brussels Parlement blijven beide taalgroepen een bijzondere verantwoordelijkheid opnemen bij stemmingen over taalkundig gevoelige kwesties die een dubbele meerderheid vereisen. Deze dubbele meerderheid zal ook vereist blijven voor de vorming van de Brusselse Regering, zolang de Nederlandstalige en Franstalige leden de Colleges van respectievelijk de COCOF en de VGC vormen. Die Colleges kunnen alleen effectief functioneren als ze over een meerderheid beschikken in hun respectievelijke Raden.

We mogen echter hopen en verwachten dat deze vereiste dubbele meerderheid niet zal leiden tot een impasse zoals die na de verkiezingen van juni 2024. De onderhandelingen om een gewestregering te vormen, zouden voortaan immers plaatsvinden tussen vertegenwoordigers van vermoedelijk overwegend tweetalige lijsten in plaats van tussen twee groepen van eentalige lijsten. Als er taalcompromissen nodig zijn, kunnen die al gesloten worden binnen elke lijst, voordat de onderhandelingen over de regeringsvorming plaatsvinden. Die kunnen dan sneller van start gaan en focussen op de vele gewestelijke kwesties die niets te maken hebben met taalkundige gevoeligheden. De situatie in het Brussels Gewest is op verschillende vlakken alarmerend. Het vermogen van het gewest om daadkrachtig te handelen, mag niet gehinderd worden door politieke instellingen die ontworpen zijn voor een Brussel dat niet meer bestaat. Het is hoog tijd om concrete voorstellen op tafel te leggen die deze instellingen efficiënter en legitiemer kunnen maken. Ons voorstel is wellicht niet het beste. Het beweert niet een vaccin te bieden tegen elke mogelijke impasse. Maar laat het een uitnodiging zijn aan al wie denkt een beter voorstel te hebben om het expliciet te formuleren en aan te tonen hoe het de verschillende problemen kan oplossen die een voorstel als dit onvermijdelijk oproept.


Auteurs

Guillaume Delvaux is doctoraatsstudent in grondwettelijk recht aan de UCLouvain. Zijn proefschrift gaat over de institutionele toekomst van het Brussels Gewest.

Kris Deschouwer is emeritus professor politieke wetenschappen van de Vrije Universiteit Brussel. Hij deed onderzoek naar politieke partijen, verkiezingen en politieke vertegenwoordiging. Hij publiceerde verschillende boeken, waaronder The Politics of Belgium. Governing a Divided Society (2014).

Petra Meier is gewoon hoogleraar politieke wetenschappen aan de Universiteit Antwerpen. Haar onderzoek gaat onder meer over het democratisch gehalte van het Belgische politieke systeem, meer specifiek de relatie tussen federalisme en democratie evenals de participatie en vertegenwoordiging van demos en demoï. Zij is een van de redacteurs van het Oxford Handbook on Belgian Politics (O.U.P, 2026) en een van de auteurs van The Politics of Belgium (3de editie, Palgrave 2026).

Céline Romainville geeft les in grondwettelijk recht, recht van de rechten en vrijheden en algemene staatsleer. Haar onderzoek is toegespitst op federalisme en de Brusselse instellingen, op het parlementaire systeem en het vertrouwen in de politieke instellingen, en op het grondwettelijk recht ten aanzien van het probleem van de klimaatontwrichting. Ze is medeauteur van de publicatie Quel fédéralisme pour la Belgique de demain (Larcier, 2024).

Willem Sas is professor publieke economie aan de UHasselt en wetenschappelijk medewerker binnen de vakgroep economie aan de KU Leuven en bij het Center for Applied Public Economics van de UCLouvain. Zijn onderzoek gaat onder andere over fiscaal federalisme, de begrotingsregeling van de Belgische overheid, de transfers tussen de gewesten, de politieke impact van economische schokken en sociaal-politieke attitudes.

Dave Sinardet is professor politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel en UCLouvain Saint-Louis Bruxelles. Zijn onderzoek naar nationalisme, federalisme en meertalige democratieën verscheen onder meer in  West-European politics, GovernanceParty PoliticsGovernment and OppositionPublius: The Journal of Federalism en Public Opinion Quarterly. Al twee decennia draagt hij met zijn expertise actief bij aan het publieke debat over de hervorming van de Belgische instellingen, met bijzondere aandacht voor de democratische en bestuurlijke uitdagingen in Brussel.

Emilie Van Haute is gewoon hoogleraar binnen de vakgroep politieke wetenschappen van de Université libre de Bruxelles (ULB). Ze doet momenteel onderzoek naar politieke partijen en stemgedrag aan het Centre d’Etude de la Vie Politique (Cevipol). Ze schreef onder andere mee aan het Oxford Handbook of Belgian Politics (O.U.P. 2026) en The Politics of Belgium (3e editie, Palgrave 2026).

Philippe Van Parijs is emeritus professor aan de UCLouvain (Hoover-leerstoel voor economische en sociale ethiek) en gastprofessor aan de KU Leuven. In 2009 heeft hij samen met Paul De Grauwe het initiatief Re-Bel (Rethinking Belgium’s Institutions) opgericht. Sinds 2020 is hij voorzitter van de Brusselse Raad voor Meertaligheid. Hij schreef onder andere Linguistic Justice for Europe and for the World (OUP, 2011) en Belgium. Une utopie pour notre temps/Een utopie voor onze tijd (Académie royale 2018).

Haut de la page ­^


Om deze post te citeren: ROMAINVILLE Céline, SINARDET Dave, VAN HAUTE Émilie, DELVAUX Guillaume, DESCHOUWER Kris, MEIER Petra, VAN PARIJS Philippe en SAS Willem, 2025. Een kiessysteem voor het Brussel van vandaag. In: BSI Position Papers, nr. 8, 27/11/2025. Beschikbaar op het adres: https://bsiposition.hypotheses.org/3781

  1. Op 1 januari 2025, volgens cijfers gepubliceerd door Statbel, “Herkomst naar gedetailleerde nationaliteitsgroep per provincie”. Beschikbaar op: https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/structuur-van-de-bevolking/herkomst#figures. []
  2. SAEYS Mathis, 2024. Taalbarometer 5: Factsheet. Brussel: Vlaamse regering. Beschikbaar op: (enquête eind 2023/begin 2024). https://www.briobrussel.be/node/19094 – enquête eind 2023 / begin 2024. []
  3. VAN HAUTE Émilie en BIESEMANS Romain, 2025. Vote, langues, et priorités politiques des Bruxelloises et Bruxellois. Brussel: Université libre de Bruxelles – CEVIPOL. Beschikbaar op: https://notlikeus.be/wp-content/uploads/2024/05/BXL-NLU-1.pdf []
  4. De methode-D’Hondt wordt in België gebruikt voor de federale en gewestelijke (maar niet de gemeentelijke) verkiezingen. Aan elke lijst worden quotiënten toegekend die men verkrijgt door het aantal stemmen uitgebracht op de lijst te delen door één, twee, drie, vier, enzovoort, en vervolgens de zetels te verdelen over de lijsten in de volgorde van deze quotiënten. Als er bijvoorbeeld vier zetels te verdelen zijn over twee lijsten die respectievelijk 12 000 en 6 000 stemmen gekregen hebben, gaan er drie zetels naar de eerste (quotiënten 12 000, 6 000, 4 000 en 3 000) en één naar de tweede (quotiënten 6 000, 3 000, 2 000 en 1 500). []
  5. In 2009 was het aandeel Nederlandstalige stemmen het laagst, met 11,2 % van de stemmen, voor een gegarandeerde 19,1 % van de zetels (17 van de 89). Een Nederlandstalige zetel vergde gemiddeld 3 048 stemmen, een Franstalige zetel 5 678. Sindsdien is de kloof kleiner geworden (17,1 % van de stemmen in het Nederlandstalige kiescollege in 2024), deels door strategische overwegingen van een groeiend aantal kiezers en doordat “taalneutrale” lijsten bewust kozen voor het Nederlandstalige kiescollege (Agora, Be.One, Volt, Viva Palestina en vooral Team Fouad Ahidar). []
  6. Een lijst die 10 % van de stemmen behaald heeft, kan dus aanspraak maken op ongeveer 10 % van de 17 Nederlandstalige zetels als die een Nederlandstalige sublijst heeft, en op ongeveer 10 % van de 72 Franstalige zetels als die een Franstalige sublijst heeft. Als de lijst eentalig is, moet die het stellen met 10 % van de zetels in de betreffende taalgroep. []
  7. Als bijvoorbeeld de 89e zetel toegewezen volgens de methode-D’Hondt de 73e zetel is die naar een Franstalige zou gaan, dan moet die de zetel afstaan aan de eerste niet-verkozen Nederlandstalige kandidaat op dezelfde lijst. Als de lijst eentalig is, wordt de zetel afgestaan aan de eerste niet-verkozen Nederlandstalige kandidaat op de lijst (tweetalig of eentalig Nederlandstalig) die de 90e zetel behaald zou hebben als het parlement 90 zetels geteld had. []
  8. Deze simulaties, uitgevoerd door Kris Deschouwer, vertrekken van de verdeling van de stemmen tussen de tweetalige of eentalige lijsten in de kieskring Brussel-Hoofdstad voor de federale verkiezingen van juni 2024. Dat zegt natuurlijk niets over de verdeling bij gewestelijke verkiezingen met één enkel kiescollege, die heel anders kan zijn. Maar dit soort simulaties geeft wel een realistischer beeld van de minimale vereiste om een zetel te behalen dan louter 100 te gaan delen door 17 (5,9 %). Simulaties beschikbaar in: VAN PARIJS Philippe, 2025. Towards a new electoral system for the Brussels Capital Region, bijlage 3. Beschikbaar op het adres: https://rethinkingbelgium.eu/ebook/toward-a-new-electoral-system-for-the-brussels-capital-region/ []

OpenEdition suggests that you cite this post as follows:
bsipositionpapers (November 27, 2025). #8 Een kiessysteem voor het Brussel van vandaag. BSI Position Papers. Retrieved February 12, 2026 from https://doi.org/10.58079/158ay